TOP
2 minuten stil ben op 4 mei yad vashem holocaust jeruzalem
Editorial

‘Freddy, Elsje, Leentje, Sydie en Settela’ (waarom ik twee minuten stil ben op 4 mei)

Deze content is geblokkeerd. Accepteer cookies om de cookies te bekijken.

Soms overvalt het me. Bijvoorbeeld toen we laatst onderweg stopten bij een tankstation en ik met de dreumes naar het toilet ging. Er stonden lange rijen voor de wc en ik hoorde kinderen huilen. Opeens dacht ik er aan. Aan al die mensen die met hun kinderen werden gedeporteerd. Die onder verschrikkelijke omstandigheden hun kindjes moesten troosten en kalmeren. Ik denk er aan en stop het weer weg. Omdat ik er niet aan wil denken.

Waarom ik twee minuten stil ben op 4 mei

Als ik een foto zie van mensen tijdens de Tweede Wereldoorlog die wachtten om gedeporteerd te worden, denk ik er aan. Zou hier familie van mij tussen staan? Of familie van vrienden? Herken ik iemand?

In het dorp waar ik woon, woonden vroeger veel joodse mensen waarvan bijna niemand de oorlog overleefde.

Freddy Moscoviter bijvoorbeeld. Hij werd maar 3 jaar oud. Er is nog een foto van hem waarop hij op de boulevard staat met een buurmeisje. Op een plek waar ik vaak met Robin loop. Ik herken het uitzicht.

Ook Sydie Cohen Rodrigues werd vergast in Auschwitz. Ze was 5 jaar oud en woonde in dezelfde straat als waar wij ooit woonden. Ooit speelde ze vast bij ons oude huis voor op de stoep. Waar nu andere kindertjes spelen en waar ik hoop dat Robin over de stoep zal dansen, huppelde zij ook voorbij. Onderweg naar het strand om zandkastelen te bouwen.

Elsje en Leentje Ketellapper, een tweeling van 7 maanden oud. Ze woonden in Amsterdam en werden in Auschwitz vermoord. Kun je het je voorstellen? Dat een moeder de gaskamer inloopt met een tweeling in haar armen? Of misschien had ze een van de twee wel aan iemand gegeven om te dragen. Wie van de twee kon ze troosten op het moment dat de gaskranen open gedraaid werden?

Het zijn zo maar wat namen en verhalen die je kunt lezen op het digitaal monument. Zo maar wat verhalen van kinderen die anders misschien wel vergeten zouden worden omdat niemand van hun families de oorlog overleefde. Het Sinti meisje Settela Steinbach zal door de foto die van haar gemaakt werd, altijd doorleven. Maar ook zij werd in Auschwitz op tien-jarige leeftijd vergast. Samen met haar moeder, twee broertjes, twee zusjes, haar tante, twee neefjes en een nichtje. Haar vader overleefde als enige van zijn familie de oorlog, maar stierf in 1946 van verdriet.

Mijn familieleden

Ik schreef er al eerder over, maar ook in mijn familie werden mensen vermoord. Of weggevoerd, zoals mijn grootouders het later zouden noemen. Omdat vergast of vernietigd of vermoord waarschijnlijk te moeilijk was om uit te spreken. Maar het is wel zoals het is. Weggevoerd om vernietigd te worden. Zelfs een laatste rustplaats kregen ze niet.

Mijn grootouders overleefden de oorlog en een broer van mijn grootvader en zijn gezin gelukkig ook. Maar de rest van de familie kwam nooit meer terug. Mijn moeder had geen opa’s en oma’s. Het halfzusje van oma overleefde ook door onder te duiken, maar pleegde zelfmoord toen ik een kleuter was. Omdat het leven voor haar simpelweg te zwaar was.

198.800

Toen de Tweede Wereldoorlog begon, woonden er 8,7 miljoen mensen in Nederland. In de WOII vielen 198.8000 doden. 7.800 militairen, 88.900 gewone burger slachtoffers, 102.000 joden, 220 Roma en Sinti, tig homo’s, gehandicapten, verzetsstrijders en andere politieke tegenstanders.

Dat betekent dat 2,32% van de Nederlandse bevolking de oorlog niet overleefde. In West Europa is dat het hoogste percentage. Dat betekent ook dat bijna iedereen van onze generatie wel een (groot)ouder, (oud)oom of (oud)tante moet hebben die een verhaal kan vertellen over de oorlog of die iemand kende die in de oorlog vermoord werd.

Binnenkort is er niemand meer die erover kan vertellen. Terwijl het nou ook weer niet zo lang geleden is. Dan zal de oorlog echt geschiedenis zijn. Maar het is wel onze geschiedenis. Van jou en van mij, van onze grootouders, buren, vrienden en collega’s.

Wat mij betreft is het daarom belangrijk dat we de verhalen doorvertellen. Want je moet je verleden kennen, om je heden te kunnen begrijpen. Zeker als het heden zo complex is als nu.

2 minuten stil

Vanavond ben ik 2 minuten stil. Eigenlijk heb ik persoonlijk die twee minuten niet nodig om bij de oorlog stil te staan, want door het verdriet in mijn familie denk ik er geregeld aan. Toch ben ik stil, want ik vind dat collectief herinneren en respect mooi. Ik vind het indrukwekkend dat mensen massaal stil zijn en denken aan al die onnodige slachtoffers.

Of je wel of niet stil bent, moet je natuurlijk helemaal zelf weten. Iedereen heeft zijn eigen manier van herdenken.

Dat begrijp ik helemaal. Maar wat ik niet begrijp, zijn mensen die juist lawaai willen gaan maken. Als je ook maar een greintje respect hebt, dan kan je dat toch niet bedenken? Denk aan Freddy, Elsje, Leentje, Sydie en Settela. Doe je ogen dicht en stel je voor hoe zij zich hebben gevoeld. Kinderen die nooit iemand ooit kwaad deden. Die werden vermoord om idiote vooroordelen. Opeengepakt in de trein. Honger, angst, wanhoop en tranen.

Zelfs als je niemand hebt om aan te denken. Denk dan aan hun. Of luister naar deze namen.

Mensen die juist lawaai willen gaan maken. Eigenlijk zou ik er geen woorden aan moeten besteden. Maar als je de herinnering aan kinderen zoals Freddy, Elsje, Leentje, Sydie en Settela wilt verdoezelen, dan heb je de geschiedenis niet begrepen of dan is je eigen ego te groot. Misschien zou je dan juist eens stil moeten zijn, zodat je de stemmen en verhalen kunt horen van zij die er niet meer zijn.

Liefs,
Karen

Uitgelichte foto Alexandre Rotenberg via Shutterstock.

Deze content is geblokkeerd. Accepteer cookies om de cookies te bekijken.

Karen Gregory

Hoofdredactrice en oprichtster van Karenz. / Lifestyle Blogger / woont in Zandvoort / getrouwd met Mark / mama van Robin (19-06-2016) / hond Cookie / kat Bada Bing / houdt van schrijven, lezen, koken, schaatsen, yoga & wandelingen door de natuur

«

»

Deze website gebruikt cookies om je de beste ervaring te leveren. Klik op 'Doorgaan' om door te gaan of 'Weigeren' om niet te accepteren.