TOP
kinderliedjes van vroeger
Kids

Wat is dat toch met die rare teksten van kinderliedjes van vroeger?

Deze content is geblokkeerd. Accepteer cookies om de cookies te bekijken.

Als je moeder wordt, dan zul je moeten zingen. Er zijn momenten dat er geen Spotify in de buurt is, of dat je niet bij je telefoon kunt en je kleine spruit echt stante pede gekalmeerd moet worden. Wat is er dan mooier dan mama’s liedjes? En hoe fijn is het om eens gewaardeerd te worden om je stemkunsten. Als ik naar de bewonderende blik van mijn zoon kijk, dan kan ik me volgend jaar inschrijven voor the Voice of Holland. Toch was het even graven in mijn geheugen naar de teksten van de liedjes (en af en toe ook even googlen). Mijn parate kinderliedjes kennis was best weggezakt. Maar nu zit ik er weer helemaal in hoor. Alleen… ik vraag me wel af…Wat is dat toch met die rare teksten van kinderliedjes van vroeger? Waar komen die vandaan? Wat betekenen die? Ik ging op onderzoek uit. Stay tuned… ik vertel je mijn ontdekkingen!

Moriaantje zo zwart als roet

Moriaantje zo zwart als roet
ging uit wandelen zonder hoed.
En de zon scheen op haar bolletje
daarom droeg zij een parasolletje.

Herkomst Moriaantje

Ja, het klinkt zo racistisch als de pest, maar er zit dus wel een verhaal achter. Het is een vertaling van een vers van Heinrich Hoffman (uit het Duits dus) uit 1845 door W.P. Razouz. Het oorspronkelijke vers was veel langer en kwam uit een geïllustreerde kinderboek ‘Der Struwwelpeter’. Heinrich Hoffmann was een arts en psychiater uit Frankfurt en had het boek een jaar eerder geschreven als kerstcadeau voor een van zijn kinderen. Nadat het boek werd uitgegeven, werd het in veel landen een bestseller.

Even terug naar de racistische tekst. In de tijd van Hoffmann zag men vrijwel nooit een donker persoon. Toen waren het voornamelijk de Joden diegediscrimineerd werden en van Hoffmann is juist bekend dat hij veel Joodse vrienden had. Het vers over Moriaantje gaat dan ook over tolerantie. Het verhaal gaat namelijk in eerste instantie over drie blanke jongetjes die een donker jongetje uitlachen. Sint Nicolaas vertelt hun dat zij daarmee moeten ophouden, maar de jongens luisteren niet. Dan pakt Sint Nicolaas hen op en doopt ze onder in een pot met zwarte inkt, waardoor ze zelf nog zwarter worden dan de jongen die zij hebben gepest. De oorspronkelijke tekst is min of meer verloren gegaan en vroeger was het een versje voor tijdens het touwtje springen.

Bron

Hop Marjanneke

Hop Marjanneke
Stroop in ’t kanneke
Laat de poppetjes dansen
Vroeger was er een Prins in ’t land
En nu die kale Fransen

Herkomst Hop Marjanneke

Toevallig wist ik van dit liedje de herkomst al. Het is een spotlied over de Fransen waarbij Marjanneke staat voor Frankrijk: Marianne (het symbool van la douce France). Je kunt het je niet meer voorstellen, maar van 1795 tot 1813 was Nederland bezet door Frankrijk en daar waren wij Nederlanders natuurlijk niet blij mee. Met de poppetjes dansen werden  de Franse soldaten bedoeld.

* Bron

Hoedje van Papier

Een twee drie vier, hoedje van, hoedje van,
Een twee drie vier, hoedje van papier.
Heb je dan geen hoedje meer
Maak er een van bordpapier
Een twee drie vier, hoedje van papier.
Een twee drie vier, hoedje van, hoedje van,
Een twee drie vier, hoedje van papier.
Als het hoedje dan niet past,
Zet het in de glazenkast.
Een twee drie vier, hoedje van papier.

Herkomst hoedje van papier

Op zich vind ik de tekst nog niet eens zo gek, maar ik was gewoon benieuwd wat het nou precies betekende. Wikipedia bood uitkomst: Het liedje is waarschijnlijk ontstaan tijdens de Belgische Revolutie in 1830. Toen werd Koning Willem I afgezet als koning door de Zuidelijke Nederlanden en op op 4 oktober 1830 riep het Voorlopig Bewind de onafhankelijkheid uit. Nederland stuurde een leger om de opstand de kop in te drukken. Een groot aantal dienstplichtigen moest snel een uniform krijgen, maar omdat er niet genoeg normale hoeden waren, kregen de plattelandsschutters er een van perkamentachtig papier. Dit is het bekende ‘hoedje van papier’. Detail: De melodie van het lied is gebaseerd op een militaire trommars.

* Bron

Altijd is Kortjakje ziek

Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar ’s zondags niet
’s Zondags gaat zij naar de kerk
Met haar boek vol zilverwerk
Altijd is Kortjakje ziek
Midden in de week maar ’s zondags niet

Herkomst Altijd is Kortjakje ziek

Zelf dacht ik altijd dat met Kortjakje een prostituee werd bedoeld. Maar dat blijkt niet helemaal zo te zijn. Er is een oorspronkelijke versie uit het begin van de 18e eeuw en dat ging net iets anders, maar de herkomst is dus gelijk. Het is een volks- en kluchtlied over een jenever drinkende vrouw die mogelijk werkte bij de secreten, de publieke toiletten, onder een Amsterdamse brug. Een jakje was een soort jasje voor vrouwen. De bijnaam ‘Kortjakje’ verwijst naar een slecht of armoedig geklede vrouw. De naam Kortjakje werd vroeger ook vaker in volksliedjes gebruikt, meestal werd er dan een vrouwelijke dronkenlap mee bedoeld. Waarom ik dan dacht dat het over een hoer ging? Van het lied bestaan ook parodieën en daarin werd Kortjakje als een vrouw van lichte zeden wordt voorgesteld. De melodie van dit volksliedje komt niet overeen met die van het huidige kinderliedje en komst waarschijnlijk van een Frans liedje.

* Bron

Ozewiezewoze

Ozewiezewoze,
wiese walla kristalla,
kristoze,
wiezewoze,
wieze walla wies wies.

Herkomst Ozewiezewoze

Say what? Waar hebben ze het in godesnaam over? Ja, het lijkt onzin, maar dat blijkt het dus niet te zijn. De woorden zijn namelijk fonetisch en vertaalt naar een Kreools-Portugees. En dan hebben ze dus toch betekenis. ‘Zewoze’ is de verleden tijd van gelukkig worden (‘cevarse’ in modern Portugees). ‘Walla’ is het kreoolse werkwoord ‘vala’ of ‘bala’, dat staat voor gered worden, waardevol zijn, deugen. ‘Kristoze’ is dan verleden tijd van ‘Cristarse’, christen worden. Er is zelfs een officiële vertaling gemaakt door de schrijver en letterkundige Frank Arion:

Vandaag is het kind gelukkig
Is het kind gered
Gedoopt
Is het
Dit kind is gelukkig,
Dit kind, kinderen, kinderen, kinderen, kinderen.

Het lied heeft dus duidelijk een Christelijke achtergrond en nu kijk ik toch vrij anders aan tegen dit liedje dan toen ik deed toen ik nog dacht dat het een onzin liedje was.

* Bron

Grappig toch? Ik hoop dat jij het net zo leuk vond om te lezen, als ik het vond om dit blog artikel te maken. Ik heb het maar even bij vijf liedjes gehouden, maar ik ben van plan om er nog een vervolg op te maken, want ik heb nog behoorlijk wat liedjes op de plank liggen die het verdienen om verder uitgediept te worden.

Welke rare zin of gek kinderliedje kun jij je nog herinneren? Kende je de herkomst van deze teksten al? Ik ben benieuwd!

Fijne dag vandaag!

Liefs,
Karen

Uitgelichte foto © Galyamin Sergej via Shutterstock.

Volg je Dejlig al op Bloglovin?

Karen Gregory

Hoofdredactrice en oprichtster van Karenz. / Lifestyle Blogger / woont in de buurt van Arnhem / getrouwd met Mark / moeder van Robin (19-06-2016) / hond Cookie / houdt van schrijven, lezen, koken, schaatsen, yoga & wandelingen door de natuur

«

»

Deze website gebruikt cookies om je de beste ervaring te leveren. Klik op 'Doorgaan' om door te gaan of 'Weigeren' om niet te accepteren.